OPOWIEŚCI WĘDROWNE

Ziemia Święta czeka

ZMYSŁY I ROZMYŚLANIA08/11/201920/05/20224 komentarzy

Są takie miejsca na Ziemi, w których w życiu powinno się być przynajmniej raz. Dla mnie takim miejscem niewątpliwie jest Ziemia Święta. O pielgrzymce do niej marzyłam od dawna, ale ciągle coś mi przeszkadzało i nie mogłam wyruszyć. A to brak środków, a to czasu, a to dodatkowe obowiązki zawodowe i …

Czytaj więcej

Dlaczego nie czujemy się szczęśliwi?

ZMYSŁY I ROZMYŚLANIA31/10/201920/05/20223 komentarzy

Choroba, długi, zdrada, bieda, brak pracy czy samotność - to zupełnie zrozumiałe powody, by nie czuć się szczę…

Czytaj więcej

Rzeczy zagubione, rzeczy znalezione

DROGI I BEZDROŻA14/10/201922/10/20220 komentarzy

Pistolet hukowy Marko RK-95, koło dojazdowe, ekspres do kawy, glukometr, procesor w kopercie i? deska klozetow…

Czytaj więcej

Jaki jest Twój brzeg?

ZMYSŁY I ROZMYŚLANIA24/09/201920/05/20226 komentarzy

Nie pamiętam, kiedy potknęłam się o dywan po raz pierwszy. Niby nic, po prostu chodząc pomiędzy biurkiem i kan…

Czytaj więcej

Las Łagiewnicki: nie tylko spacer

DROGI I BEZDROŻA12/09/201918/08/20230 komentarzy

Wystarczyła jedna myśl, bym zdecydowała się na spacer. Miejsce? Las Łagiewnicki w Łodzi. Ta myśl, to uświadomi…

Czytaj więcej

Podróżowanie zaczyna się od wnętrza

DROGI I BEZDROŻA21/07/201928/05/20223 komentarzy

Podróżować każdy może, trochę lepiej lub trochę gorzej, więc podróżowanie zaczynam i ja. Dotychczas podróżowałam niewiele, choć w tym przypadku pojęcie niewiele, to rzecz względna. Ot, kilka razy byłam we Włoszech, w Anglii, Niemczech, na Ukrainie, na Litwie, w Bułgarii, nad polskim morzem, w pols…

Czytaj więcej

Godzinki, bieg i radość o poranku

ZMYSŁY I ROZMYŚLANIA15/07/201921/10/202210 komentarzy

Przybądź nam miłościwa Pani ku pomocy ? zabrzmiały mi w uszach Godzinki, gdy ruszyłam truchtem ku wschodzącemu…

Czytaj więcej

W parku Helenów już się nie bawią

DROGI I BEZDROŻA01/06/201918/08/20233 komentarzy

Od czasu, kiedy słońce zaczęło nam nie tylko wesoło przyświecać, ale i żar rzucać, najwydatniejszą miejscowośc…

Czytaj więcej

Śniadanie na Księżym Młynie

DROGI I BEZDROŻA12/05/201918/08/20230 komentarzy

Zaczęło się o godz. 13, czyli jak na śniadanie, to raczej późna pora, a trwało do godz. 21, czyli przeciągnęło…

Czytaj więcej

Sentymentalna podróż rogowską wąskotorówką

DROGI I BEZDROŻA10/02/201918/08/202329 komentarzy

Drewniane, ale dobrze wyprofilowane pod plecy siedzenia, metalowe półki na bagaże ze sznurkową siatką, żeliwny…

Czytaj więcej

Pomysł na ferie: podróż zabytkowym pociągiem

DROGI I BEZDROŻA22/01/201926/12/20250 komentarzy

Uwielbiam pociągi i podróże koleją. Odpowiada mi ten rytm stukotu kół, to bujanie wagonów, gdy pędzą po torach, mijanie widoków za oknem - patrzysz blisko, obrazy suną jak szalone, spoglądasz na horyzont, przesuwają się statecznie niczym matrona. Mam też takie wspomnienie z dzieciństwa. Mając czter…

Czytaj więcej

1,704

Bogusia Mirosławska - opowieści wędrowne i inne historie

Piszę, wędruję, fotografuję i ♥️ las. Opowieści Wędrowne są o tym, co możesz odkryć, będąc w drodze.

Bogusia Mirosławska - opowieści wędrowne i inne historie

5 dni temu

GLITCH - cyfrowy potomek domowego skrzata
------------
Montaż kuchennej półki zajął mi wczoraj kilka godzin. Nie dlatego, że był trudny, ale dlatego, że ciągle czegoś szukałam. A to śrubokręt się zawieruszył, choć dałabym głowę, że kładłam go na blacie, a to wkręty gdzieś się „pochowały”. Błąd systemu, glitch – pomyślałam skonfundowana. I przypomniały mi się dawne domowe skrzaty.
***
W dawnym świecie dom nie był przestrzenią martwą. Miał swoje kąty, progi, piec, strych, szczeliny. Te miejsca, takie trochę „pomiędzy”, zasiedlane były przez różne duchy domowe: skrzaty, krasnoludki, ubożęta, kłobuki czy domowiki. Mogły one pomagać, opiekować się domem, ale też sprawiać kłopoty, zwłaszcza gdy zostały zaniedbane albo obrażone.

Szczególnie kapryśną naturę miały skrzaty. Choć potrafiły przynieść rodzinie ogromne bogactwo, dbając o inwentarz, to wystarczyło obrazić je np. złym słowem, wścibstwem, bałaganem, skąpstwem lub lenistwem, by wpadły w szał. Mściły się wtedy okrutnie: dusiły zwierzęta gospodarskie, podpalały stodoły, niszczyły plony lub podmieniały ludzkie dzieci. Jednym słowem – zamieniały życie w piekło. W wersji łagodniejszej – utrudniały życie, chowając różne przedmioty, a tym samym zmuszając domowników do wielogodzinnych poszukiwań, psuły jedzenie albo nie dawały spać, okrutnie hałasując nocą.
***
Zanim jednak skrzat stał się współczesnym, cyfrowym błędem, przeszedł przez etap rewolucji przemysłowej. Wypędzony z wiejskich zapiecków, musiał znaleźć nowy dom. Idealnym pomostem w tej ewolucji stały się gremliny – złośliwe stworki, które wymyślili brytyjscy piloci podczas wojen światowych. Kiedy w samolotach psuła się skomplikowana mechanika bez wyraźnego powodu, winą obarczano właśnie te niewidzialne istoty. Skrzaty przesiadły się z drewnianych progów bezpośrednio do maszyn, przygotowując nas na nadejście ery cyfrowej.
***
Dziś współczesny glitch* robi coś bardzo podobnego, zmienił się tylko język. Dawniej mówiło się: „skrzat schował”, „domowy duch robi psikus”, „coś siedzi w kącie domu”. Dziś mówimy: „system się zaciął”, „rzeczywistość ma błąd”, „matrix się nie dograł”. Zmienia się metafizyka: z domu zamieszkanego przez istoty przeszliśmy do świata jako programu, symulacji, kodu. Ale rdzeń pozostaje przecież podobny: człowiek spotyka drobne pęknięcie w codzienności i potrzebuje języka, który to pęknięcie wyjaśni.

Jest jednak ważna różnica. Skrzat był osobowy. Miał intencję, charakter, humor, obrażał się, wymagał drobnych gestów: miseczki mleka, okruszyn, szacunku dla domowego porządku. Glitch w swojej definicji jest bezosobowy. To nie „ktoś” zrobił psikusa, np. schował klucze, które domownik szukał cały dzień, by potem znaleźć je w miejscu, do którego zaglądał wiele razy, tylko „coś” źle zadziałało – „zawiesił się system”.
***
A jednak nasza psychika panicznie boi się próżni i bezosobowości. Nie potrafimy żyć w świecie zimnych algorytmów, dlatego podświadomie... wciąż te błędy uczłowieczamy. Kiedy telefon odmawia posłuszeństwa, a aplikacja wyłącza się w najważniejszym momencie, zżymamy się na „złośliwość rzeczy martwych” albo mówimy, że „algorytm nas dziś nie lubi”. Nadajemy bezdusznemu kodowi intencję – zupełnie jak nasi przodkowie.

Co ciekawe, wciąż też składamy tym cyfrowym skrzatom swoiste ofiary. Dawniej było to mleko pod piecem, dziś – opłacamy droższe subskrypcje, żeby „system się nie zacinał”, czyścimy pamięć podręczną w niemal rytualnym skupieniu, a zresetowanie routera stało się nowoczesnym odpowiednikiem dmuchania w palenisko, by ułaskawić domowe ognisko. Nawet odruchowe przesunięcie palcem po ekranie smartfona (pull-to-refresh) przypomina magiczny gest oczekiwania, aż cyfrowy duch sypnie nam nowym contentem.
***
Oczywiście z pomocą w wyjaśnieniu – czy to działania dawnych skrzatów, czy współczesnego glitcha – przychodzi psychologia, według której wiele takich sytuacji może wynikać z zawodności uwagi i pamięci, które prowadzą do roztargnienia. Daniel L. Schacter, amerykański psycholog, opisywał „roztargnienie” jako błąd na styku uwagi i pamięci – klasycznym przykładem jest przysłowiowe odłożenie kluczy lub okularów bez pełnego zakodowania tej czynności. Badania nad tzw. ślepotą zmian pokazują też, że możemy nie zauważyć obiektu albo zmiany w dobrze znanej przestrzeni, zwłaszcza gdy działamy automatycznie, jesteśmy zmęczeni albo szukamy pod presją.

Ale – i tu jest najciekawsze – wyjaśnienie psychologiczne wcale nie unieważnia wymiaru kulturowego dzisiejszego glitcha. Bo nawet jeśli przedmiot „naprawdę” był w szufladzie, tylko go nie zauważyliśmy, to fakt, że opowiadamy o tym jako o glitchu lub błędzie rzeczywistości, a dawniej o skrzacie i psikucie domu, pokazuje, jak bardzo potrzebujemy narracji dla wyjaśnienia drobnych zakłóceń codzienności. Świat technologii stał się tak skomplikowany, że dla większości z nas działa jak magia. Skoro nie rozumiemy architektury procesorów, błędy urządzeń zaczynamy podświadomie traktować jak zjawiska nadprzyrodzone.
***
No cóż, mimo postępu nasze demony domowe wcale nie zniknęły, tylko nauczyły się języka technologii. Dawny skrzat mieszkał za piecem, pod progiem, w kącie izby. Współczesny glitch stał się duchem w maszynie – „mieszka” w kodzie rzeczywistości, w symulacji, w „systemie”.

Obaj pojawiają się wtedy, gdy zwyczajny dom na chwilę przestaje być zwyczajny.
--------------
A Ty, jakie masz przygody z domowymi skrzatami😉 lub jak doświadczasz #glitch?
--------------

*Glitch - pochodzi z języka angielskiego i oznacza usterkę, zakłócenie, nagły błąd systemu, komputera lub gry. W życiu codziennym oznacza też niewielką, niespodziewaną komplikację lub przeszkodę, która utrudnia realizację planu

#skrzaty #matrix #system #błąd #dom ... Zobacz więcejZobacz mniej

Zdjęcie

Zobacz na Facebooku

Ziemia Święta czeka

Dlaczego nie czujemy się szczęśliwi?

Rzeczy zagubione, rzeczy znalezione

Jaki jest Twój brzeg?

Las Łagiewnicki: nie tylko spacer

Podróżowanie zaczyna się od wnętrza

Godzinki, bieg i radość o poranku

W parku Helenów już się nie bawią

Śniadanie na Księżym Młynie

Sentymentalna podróż rogowską wąskotorówką

Pomysł na ferie: podróż zabytkowym pociągiem

Nowości, zapowiedzi, wydarzenia…

Na ból głowy najlepszy Kogutek! Historia reklamy leków w pigułce

Trzeba wyjść do ludzi. Można Na Kanapie

To tylko chwile. Refleksja nad czasem

Bogusia Mirosławska - opowieści wędrowne i inne historie

Potrzebuję Ciebie! Zrobisz to dla mnie?

Sentymentalna podróż rogowską wąskotorówką

Wyrusz w drogę i znajdź w sobie szczęśliwe dziecko

Pomóż mi poznać Twój Kraków

opowiesciwedrowne